‌‌‌‌‌ندای گیلان:به گزارش خبرنگار آیین و اندیشه خبرگزاری فارس، با اندک نگاهی در سیره و روش سیاسی و انقلابی امام خمینی(ره) این عارف کامل به خوبی می‌توان اصول اخلاقی و ارزشی را در سبک و سیاق زندگی ایشان در مسیر جهاد و انقلابی که پایه‌ریزی کردند را مشاهده کرد، اصول زیبای اخلاقی که موجب صلابت، اقتدار و شهامت و شجاعت ایشان در برای رژیم شاهنشاهی و ابرقدرت‌های جهان بود.امام خمینی(ره) این مرد الهی با تهذیب نفس و نهادینه کردن این اصول به خوبی توانسته نتایج حیرت آوری در مسیر مبارزات خود برای تاریخ به یادگار بگذارد.

یکی از اصول مهم و اخلاقی که در متون و منابع اسلامی بر آن تأکید و سفارش فراوان شده است، موضوع تکلیف مداری و مسئولیت پذیری است. بر اساس آموزه‌های اسلامی انسان در عرصه‌های مختلف زندگی فردی و اجتماعی دارای مسئولیت‌های روشن و مشخصی است. بر عرصه تعامل با دیگران در عرصه سیاست و فرهنگ، و حتی در عرصه ارتباط بین‌الملل، روشن‌ترین و بارزترین دلیل بر این مدعا روایت شریفی است که از پیامبر اکرم(ص) در متون روایی موجود است. از حضرت نقل شده است که فرمودند: «کُلُّکُمْ رَاعٍ وَ کُلُّکُمْ مَسْئُولٌ عَنْ رَعِیَّتِه‏»[1]
آیت‌الله ری شهری در برنامه تلویزونی«محرمانه» در سال 68 می‌گوید: از امام خمینی(ره) سؤال شد که آیا برنامه‌ای برای پیروزی انقلاب داشتید؟ ایشان در جواب فرمودند که من هر مرحله به تکلیفم عمل می‌کردم و دقت داشتم که در هر مرحله از زندگی از چه تکلیفی بر خوردار هستم، نتیجه با خداست، خدا نتایج و فتوحات را می‌آورد. این دیدگاه کلی و اصولی امام (ره) در برنامه های تکلیف مدار قطعاً نتایج شیرین و قطعی را در پی خواهد داشت.[2]

توکل به معنای وکیل گرفتن است. توکل،اعتماد قلب در امور،بر خدا است به طوری که بندگان جمیع امور خویش‌ را بر خداوند حواله دهند و از هر نیرو و قدرتی دیگر در امور خویش تبری جویند و تنها به‌ یک قدرت وابسته باشند و او خدا است و تنها او را اساس عمل و تاثیر بدانند و اگر برای‌ انسان‌های مومن در حوزه‌ی عملیات روحی و جسمی،فردی و اجتماعی خویش چنین حالتی‌ پیش آید اینان «متوکلین‌» به خدا به شمار می‌آیند.منشاء پیدایش چنین حالتی در روح انسان‌ها اعتقاد و جزم به اینکه فاعل موثری‌ جز خدا نیست و سایر نیروها و قدرتها به او برمی گردد، [3] او است که به هر کاری قادر است.‌ «إِنَّ اللَّهَ عَلى‏ کُلِّ شَیْ‏ءٍ قَدیرٌ؛[بقره/20]که او بر هر کارى تواناست». امام خمینی در کتاب اریعین خود در خصوص توکل می‌نویسد: کسی که بداند حق تعالی قادر است بر هر چیز و خیر فضل او را از دست ندهد، مقام توکل برای او حاصل شود.[4]

دعا به معنی خواندن و خواستن است. قرآن کریم در اهمیت و ارزش ارتباط و مناجات با خدای متعال می‌فرماید: «قُلْ ما یَعْبَؤُا بِکُمْ رَبِّی لَوْ لا دُعاؤُکُمْ فَقَدْ کَذَّبْتُمْ فَسَوْفَ یَکُونُ لِزاماً؛[فرقان/77] بگو: اگر خواندن- دعا و عبادت- شما نباشد پروردگار من به شما اعتنا و عنایتى نکند- شما را قدر و ارزشى ننهد-، [ولى کافران‏] شما [پیامبر و آیات خدا را] تکذیب کردید پس [کیفرتان‏] پیوسته و بر دوام خواهد بود». برنامه‌ها هر چه دقیق تر باشند، وقتی وسیله ی دعا از منابع غیبی و ماورایی استمداد نشود؛ غنی و مؤثر و مثمر نمی شود. امام خمینی(ره) نماد دعا و ارتباط با خدای متعال بود.
سیدرحیم میریان می‌گوید:

«در ماه شعبان گاهی که شب‌ها پشت در اتاق امام می‌خوابیدم، می‌دیدم یک ساعت مانده به اذان صبح، امام بیدار می‌شدند و وضو می‌گرفتند و پس از نماز شب، مشغول مناجات شعبانیه می‌شدند. من شاهد بودم چگونه امام مناجات شعبانیه را می‌خواند و به درگاه خدا ناله می‌کرد. ایشان مقید به خواندن مناجات شعبانیه بودند و در این مناجات به قدری گریه می‌کردند که من… با صدای گریه ایشان از خواب بیدار می‌شدم. با این که بسیار آرام و آهسته، اعمال شب را انجام می‌دادند تا کسی بیدار نشود».[5]

حزم به معنای دور اندیشی و تدبیر به معنای «وراء نگری» است. منابع روایی و فرهنگ اسلامی دقت و توجه ویژه‌ای به تدبیر و دور اندیشی در تمام مراحل زندگی دارد. بدون دور اندیشی و حزم نمی‌توان به نتیجه رضایت بخش و ایدال دست یافت قبل از اقدام به انجام هر کاری نیاز است انسان اطراف و جوانب آن را به درستی بررسی نماید. کما اینکه در روایات اسلامی نیز این چنین بیان شده است. «وَ قَالَ النَّبِیُّ ص إِذَا هَمَمْتَ بِأَمْرٍ فَتَدَبَّرْ عَاقِبَتَهُ فَإِنْ کَانَ خَیْراً فَأَسْرِعْ إِلَیْهِ وَ إِنْ کَانَ شَرّاً فَانْتَهِ عَنْهُ؛[6]رسول اکرم(ص) فرمود: هر گاه خواستى کارى انجام دهى در عاقبت آن بیاندیش، اگر خیر است در آن شتاب کن و اگر شر است دست از آن باز دار».
با اندک توجهی در سیره سیاسی و اجتماعی امام خمینی(ره) به خوبی می‌توان این دور اندیشی را در گفتار و رفتار ایشان مشاهده کرد. او به هدف خود و نتیجه‌ای که در مسیر مبارزات سیاسی و انقلابی تحصیل کرد ایمان داشت، او می‌دانست که با اعتماد و توکل بر خدا می‌توان به نتیجه مطلوب و رضایت بخش دست یافت، نامه حضرت به میخائیل گورباچف، و هشدار به فروپاشی سیاست‌های خودکامه شوروی سابق تنها یک نمونه از پیش‌بینی‌های امام(ره) است که گویایی دید عمیق ایشان در مسائل بین‌الملل دارد.

در متون روایی از پیامبر اکرم (ص) این چنین نقل شده است: «لَکِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ عَبْداً إِذَا عَمِلَ عَمَلًا أَحْکَمَه‏؛[7] خداوند متعال بنده‌ای را دوست دارد که اگر کاری انجام می‌دهد محکم انجام دهد» بر اساس آموزه‌های دینی و اسلامی یک فرد مسلمان باید تمام کارهای خود را به نحوه احسن و کامل انجام دهد، کارها باید از روی نظام خاص، قانونمند، و استوار انجام شود. امام خمینی(ره) به این اصل اعتقاد راسخ داشت، و این چنین عمل می‌کرد. برنامه ساقط کردن رژیم جهنمی شاهنشاهی، دارای اتقان بود، حساب شده بود، و لذا به پیروزی منجر شد، مدیریت جنگ و تبدیل آن به حذف رژیم بعث وتبدیل عراق به عنوان تنها راه رسیدن به قدس و جلوگیری از انحراف، حاکی از یک استواری در بینش و برنامه بود، تزلزل و خلأ در برنامه‌های امام دیده نمی‌شود چرا ایشان کارهای خود را با اتقان و استحکام از پیش طراحی شده‌ای انجام می‌داد.[8]

[1]. جامع الأخبار(للشعیری): ص119.
[2]. مدیریت امام خمینی(ره)، صمصام دین قوامی: ص342.
[3]. ویکی فقه، دانشنامه حوزوی.
[4]. شرح چهل حدیث امام خمینی(ره): ص218.
[5]. موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی (س) به نقل از: داستان از نماز و عبادت امام خمینی، ص 210.
[6]. بحار الأنوار (ط – بیروت)، ج‏68، ص342.
[7]. الأمالی( للصدوق): ص385، ح2.
[8]. مدیریت امام خمینی(ره)، صمصام دین قوامی: ص348.
انتهای پیام/